STEM en ouderparticipatie

Waarom ouderparticipatie en STEM combineren?
Bij STEM zijn er enkele 'sleutels' die focussen op STEM toegankelijk maken voor alle kinderen en hen ondersteunen bij hun totale ontwikkeling. (STEM voor de basis, 2016) De sleutels zijn: eigenwaarde, eigenheid, eigenaarschap, integratie, assessment en samenwerking. Door ouders er bij te betrekken, kan of wordt er gewerkt aan de sleutels:

• Eigenheid: benutten van de unieke leeromgeving
  STEM kan de kleuters pas bereiken als er wordt ingespeeld op de noden, interesses en sterktes van de kinderen, rekening houdend met hun socio-culturele achtergrond. Probeer vanuit hun interesses, passies, … vorm te geven aan STEM-onderwijs. Hierbij kunnen ouders helpen. Zij kennen hun kinderen: wat leeft er thuis? Dit kan misschien een uitgangspunt worden voor een STEM-activiteit.
• Eigenaarschap: het gevoel hebben dat je actief betrokken bent
  Door ouders te betrekken bij het klasgebeuren en de activiteiten, zorg je er voor dat het kind zelf ook betrokken zal zijn. Zijn mama of papa doet mee in de klas!
• Integratie: STEM is geen eiland
  "Indien we STEM-onderwijs willen voor alle kinderen, dan mogen we STEM niet beschouwen als een eiland of een losstaand vakgebied. STEM-onderwijs gaat immers hand in hand met diverse leergebieden, zoals beweging, taal, beeld, … Oog hebben voor deze relatie helpt kinderen enerzijds om deel te nemen aan STEM-onderwijs en anderzijds kan STEM-onderwijs ook optreden als hefboom voor andere leergebieden, zeker omwille van de concreet-aanschouwelijke aanpak die centraal staat."
• Assessment: evalueren om het leerproces te ondersteunen
  Bv. een oudercontact waar het leerproces word besproken met de ouders en hoe er verder aan de slag kan worden gegaan.
• Samenwerking: leeromgeving vormgeven in verbondenheid (STEM voor de basis, 2016)
  

Hoe kan je ouders betrekken en laten participeren bij STEM-onderwijs

Leer de ouders van de kinderen kennen. Dit kan op verschillende manieren: een kennismakingsgesprek, een brief, mail, informele gespreksmomenten,....
In klasse vonden we 'Helpende handen op school'. Het gaat om een formulier die je kunt meegeven aan de ouders. Zij kunnen zelf aanduiden wat ze goed kunnen of graag doen zoals 'koken, meegaan op uitstappen, voorlezen, herstellingen,...' . Hier vind je het formulier
Dit kan helpen om ouders nadien aan te spreken rond bepaalde activiteiten. Natuurlijk is het niet de bedoeling de andere ouders buiten te sluiten als zij het niet aangeduid hadden op het formulier.
TIP: Het is interessant om een eigen versie te maken die aansluit bij jouw klas/ school.

Ouders betrekken en laten participeren in STEM-onderwijs moet niet per se op school of in de klas gebeuren. Ouders kunnen dit ook perfect thuis doen als ze dit willen en als de mogelijkheden er zijn. Activiteiten die in de klas gebeuren kunnen dan ook doorgetrokken worden naar thuis.

Voorbeeld uit kinderlabo
Katja en Inge vonden het super leuk om brandstof te maken voor hun raket. Toen mama kwam, vertelde ze wat ze gedaan hadden en hoe ze te werk waren gegaan. "Met azijn mama! we hebben dat ook thuis, wist je dat dat ...". Hierna vroegen de meisjes of ze thuis niet verder mochten doen. Ze kregen hun notities en enkele materialen mee naar huis om hier verder aan te werken. De volgende dag kwamen de meisjes heel enthousiast terug.
"We hebben een betere versie gemaakt!"

Je kan ouders een pakketje meegeven met materiaal of een zelfgemaakt boekje met uitleg over activiteiten. Dit kan je delen op de klasblog, een klaskrant, mondeling, ...


Toch is het leuk als ook de ouders naar de school en in de klas willen komen. Als ouders dit niet gewoon zijn en er niet voor staan te springen, kan je dit best in kleine stapjes doen. Laat ze niet meteen zelf een activiteit geven.

Nodig ze uit als gast om eens te kijken naar de werking, naar een toonmoment. Proef samen eens van de soep die in de klas gemaakt werd. Deze momenten zijn ook mooi om je STEM-werking/ onderzoekende houding te tonen en eventueel uit te leggen.

Voorbeeld uit stage Op het einde van de week mochten de ouders langskomen om de creaties van hun kinderen te bewonderen. Elke kleuter mocht vertellen hoe ze aan de slag zijn gegaan.  "We vroegen ons af of... Daarom hebben we eerst dit geprobeerd, maar we merkten dat."
Ouders en grootouders waren verrast door heel het proces dat erachter zat. De meeste kleuters straalden en waren trots op hun eigen onderzoek.

Ouders en grootouders kan je ook uitnodigen om mee een activiteit te geven (bv. een kookactiviteit, iets komen helpen herstellen of bouwen, vertellen over een hobby of beroep). Steun de ouders hierbij. Een onderzoekende houding aannemen en overdragen naar kinderen, is niet altijd evident. Zo is het gemakkelijk, en gevaarlijk, om het antwoord al te geven voordat de kleuters de kans kregen het zelf te zoeken.

Overleg op voorhand al een beetje hoe de activiteit kan verlopen, leg uit dat je de onderzoekende houding wilt stimuleren bij de kleuters en hoe dit kan gebeuren (niet zelf het antwoord geven, niet steeds alles voordoen, of uit handen nemen van de kleuters, open vragen stellen, ...).

Lees meer

Antislip schoenen voor Sinterklaas

Na het vertellen van een verhaal over Sinterklaas, zit Jacob (5) met een grote zorg: "Sinterklaas is al zo oud en hij gaat nog steeds het dak op. Straks glijdt hij uit en valt hij van het dak. Het regent en vriest de laatste dagen veel....". Meteen kwam het idee om speciale schoenen te maken voor Sinterklaas, zodat hij niet meer kan uitglijden op de gladde daken.

Benodigdheden:

• oude schoenen
• antislip kousen
• schuurpapier 
• antislip mat
• duimspijkers 
• verschillende soorten touw
• verschillende soorten lijm (lijmstift, vloeibaar, lijmpistool, seconden lijm,...)
• ijzerdraad
• tang
• scharen 
• parels 
• verschillende soorten zuignappen 
• plastiek zak
• anti-regencoatingspray
• .....

Verloop:

1. Brainstormen met de kinderen
   Hoe kunnen we we sinterklaas helpen?
   "Een speciale wandelstok? Zorgen dat er matrassen op de grond liggen, we kunnen de matjes gebruiken bij meester David. We kunnen schoenen maken, zoals mijn antislib kousen!"... .
   
   Hierna werd er beslist wat we allemaal gingen proberen, en wie wat gaat doen, dit konden we "opschrijven" op het grote bord. Op de kalenders aanduiden aanduiden wanneer wat zou gebeuren, met de symbolen / namen van de kinderen er bij.
   
   In dit bericht gaat het over anti-slib schoenen maken, met deze activiteit had ik toevallig al ervaring, waardoor ik sneller aan materialen kon komen.
   
   
2. Probleemstelling:
   
   Maar hoe maak je nu zo speciale schoenen? We stelden enkele eisen op.
   
   - Het moet antislip zijn
   - Sint zijn voet moet er gemakkelijk in kunnen, het moet passen
   - Sint moet er gemakkelijk mee kunnen stappen
   - Het moet tegen de regen, hagel of sneeuw kunnen
   
   Hierna brainstormden we over de mogelijke materialen. Sommigen vertelden dat ze thuis pantoffels of kousen hadden waarmee ze niet meer konden glijden, antislip kousen. Ook kunnen we oude schoenen gebruiken als basis. Ik stelde een briefje op voor de ouders met de vraag om dit aan hun kind mee te geven.
   
   Verder keken we wat er nog gebruikt kon worden uit de klas.
   tip: soms is het interessant om wat materiaal opzij te houden en deze pas later tijdens de activiteit toe te voegen.
   
3. Ontwerpen en maken
   
   We deden eerst een korte waarneming van al het materiaal dat we verzameld hadden. Hierna gingen we aan de slag. De kleuters mochten kiezen of ze zelf een schoen wouden maken of wouden starten met een oude schoen.
   
   Tip:
   Je kan de kinderen op een blad papier laten tekenen hoe hun schoen eruit zal zien en welke materialen ze zullen gebruiken (3de kleuterklas). Zo denken ze op voorhand na en kunnen ze nadien hun ontwerp aanpassen indien nodig.
   
   Hierna begonnen ze met hun ontwerp.
   
   Als begeleider kan je vragen stellen: Wat doe je nu? Waarom doe je dat? Waarom denk je dat dit zou werken? Voldoet het aan de eisen? Hoe zou je ervoor kunnen zorgen dat eis 3 ook aan de orde komt binnen jouw ontwerp? Hoe kun je ervoor zorgen dat je schoen tegen de regen kan?
   
4. In gebruik nemen en evaluerenI
   
   Wie klaar was, kon zijn schoenen eens uitproberen. Buiten lag er een stuk schuin, dat was het dak. Ook hadden kleuters een plantenspuit met wat water, dat was de regen. Niet iedereen had meteen een succeservaring. Sommigen stelden vast dat ze vast zaten door de zuignappen, anderen zagen dat hun schoenen niet waterdicht waren.
   Het is belangrijk dat de kleuters niet ontmoedigd geraken als het niet meteen lukt. Het is juist super dat ze zo kritisch zijn voor hun product: andere manieren zoeken, niet opgeven, ... Dit mag zeker ook eens in de kijker gezet worden!

"It's not that I'm so smart, it's just that I stay with problems longer."

Albert Einstein 

Toen de schoenen klaar waren maakten we een schoendoos voor onze speciale schoenen (ook een hele klus) en kwamen ze op de venster bank met een brief voor Piet met de uitleg  hoe we te werk zijn gegaan. Sinterklaas mocht vervolgens zelf kiezen welke schoenen hij wou.
De volgende dag waren al onze schoenen weg, 
Sinterklaas vond het een super cadeau en wou ze allemaal eens uitproberen.

Kleuterinitiatief
De periode van Sinterklaas is voor de meeste kinderen een leuke en heel spannende periode. Dit kan ook veel vragen uitlokken bij kleuters. Hoe kan Sinterklaas binnen komen zonder sleutel? Hoe kunnen de Sint en zijn pieten op de daken lopen zonder uit te glijden? Hoe krijgen ze alle pakjes veilig hier? Ze krijgen veel ideeën. Het is dan ook zeer leuk dat je hier op in kan spelen.

Ouderparticipatie
Laat de ouders weten waarrond je werkt in de klas en wat er leeft bij hun kinderen. Bij deze activiteit kregen we veel leuke reacties van de ouders: de volgende dag hadden we oude schoenen van de ene ouder, van een andere ouder hadden we anti-regencoatingspray meegekregen, kinderen hadden hun antislip kousen mee als inspiratie, iemand anders had een antislip mat mee die we mochten gebruiken,....
De ouders mochten op het einde van de dag de schoenen ook eens bewonderen terwijl de kinderen trots vertelden hoe ze aan de slag zijn gegaan.

Tijdens een vakantiekamp ging het ook eens over schoenen, hier hadden we een papa die schoenmaker was. Hij was zo vriendelijk om langs te komen en mee te doen met de activiteit, zelf had hij professionele materialen mee die de kinderen toen konden gebruiken. Doordat het zijn vakgebied was, wou de vader graag komen, het was gekend terrein voor hem zei hij.

Taalontwikkeling
Door vragen te stellen, te herhalen en te benoemen, werk je aan de taalontwikkeling van je kinderen. De kleuters kregen de kans om hun eigen ontwerpen op te schrijven/tekenen.
Achteraf werd er nog eens opgeschreven hoe we te werk zijn gegaan en wat de bedoeling was.
Dit konden we dan aan Sint en Piet meegeven.

Lees meer