Posts tonen met het label onderzoeken. Alle posts tonen
Posts tonen met het label onderzoeken. Alle posts tonen

maandag 3 september 2018

Slijm maken (bij peuters)

Deelthema
' Ik ben de slak Malimalak'
In de klas hadden we allemaal grote slakkenhuizen, maar die waren leeg... 
Misschien kunnen wij ook een slijmerige slak maken? 


Bij deze activiteit is het belangrijk om eerst zelf op zoek te gaan naar hoe je slijm kan maken. Er zijn verschillende recepten te vinden (zoals in dit filmpje)


Uit eigen ervaring:
Ik probeerde de activiteit zelf eens uit, maar het lukte me niet om slijm te maken. Er werd gebruik gemaakt van verschillende soorten lijmen, scheerschuim, verschillende soorten lenzenvloeistof, ... . Het viel me op dat scheergel beter werkte dan scheerschuim en dat de lijm van HEMA het goed deed in vergelijking met een duurdere hobbylijm.

Voor oudere kleuters zou het interessant zijn dit proces eveneens te doormaken. Zo kunnen zij zelf achterhalen wat werkt en wat niet. 

Voor peuters is het een optie om de materialen te minimaliseren en deze aan te bieden waarvan je weet dat ze werken. Op die manier kunnen ze nog steeds zoeken naar de hoeveelheden en welk effect een bepaald materiaal heeft op het slijm. 

Benodigdheden:
  • mengpotjes
  • lepels en mengstokjes
  • scheergel (goedkoopste)
  • doorzichtige hobbylijm ( uit HEMA werkte het best)
  • lenzenvloeistof (uit action en uit kruidvat werkten goed)
Verloop:
  1. Een aanzet in de kring met de lege slakkenhuisjes: "Er zit geen slakje in."
    Gebruik een aanzet die past bij de de leefwereld van jouw klas. Hoe maak je slijm?
    (Vooraf was er een waarneming van de slak, het slakkenslijm, verschillende soorten slijm, zeep dat op slijm leek,...)

    Je kunt bijvoorbeeld starten met een soort demo. Hierbij doe je alle ingrediënten bij elkaar, roeren, roeren, roeren en dan ...  'plots' is er slijm. De peuters kregen er bij mij geen genoeg van, dus ik probeerde het nog eens. Nu kun je opnieuw je handelingen uitvoeren, maar deze keer met bijvoorbeeld minder lijm, veel lenzenvloeistof, ... "Oei, nu is er geen slijm, hoe kan dat nu?"

    Ook een voorafgaande waarneming van slakken kan een leuke aanzet zijn voor deze activiteit.

  2. Korte waarneming + afspraken De materialen worden waargenomen. Het is hierbij belangrijk dat we afspraken maken. Je mag ruiken aan de producten, maar je mag ze niet proeven (omdat ze gevaarlijk zijn etc.) Ook moet de afspraak gemaakt worden dat wanneer de kinderen klaar zijn, ze hun handen moeten wassen. (de activiteit vindt dus best plaats naast de wasbak)

  3. Onderzoeken
    Elke peuter krijgt een potje en een stokje om te mengen en/of een lepel.
    Hierna krijgt iedereen een beetje scheergel in een potje.
    Herhaal hier zaken uit je waarneming: wat is scheergel, ruik naar ... , ruikt lekker, kleur van de scheergel, ...

    De peuters kunnen onmiddellijk starten met roeren in hun potje. Het scheergel begint te schuimen, het wordt scheerschuim! Laat de peuters genoeg experimenten.

    Daarna wordt de lijm toegevoegd. De lijm zit in handige flesjes waarbij de peuters zelf op de flesjes kunnen duwen en hun eigen hoeveelheid lijm kunnen kiezen. Door te roeren wordt het schuim terug anders. Dit wekt veel verwondering op. Vervolgens komt de lenzenvloeistof aan bod.

    Sommige peuters stoppen met mengen wanneer ze zien dat het slijm vorm begint te krijgen. Ze willen dan onmiddellijk beginnen spelen met hun slijm en slakkenhuisje, en daar verder mee experimenteren. Andere peuters vinden het mengproces boeiender en blijven er scheergel bij doen, lenzenvloeistof of lijm.  Hierdoor merken ze dat het soms geen slijm wordt: het wordt taai, of te nat, of ...

  4. In gebruik nemen.De peuters kunnen eerst individueel met hun eigen gemaakte slijm spelen. Het ene slijm is al wat plakkeriger dan het andere, het ene al wat elastischer, etc.
    Om het slijm niet te laten uitdrogen, zoals vaak het geval is bij speeldeeg, wordt het slijm in een pot bewaard met een deksel.

    Uit de praktijk:
    Na de middagpauze waren alle hopjes slijm samengesmolten tot één grote slijmbol.
    Dit werd aangeboden in een hoekje apart, dicht bij de wasbak, waar ze konden spelen met de slakkenhuisjes en het slijm. Na het spelen met slijm werden de handen gewassen (zelfstandig). Er stond water klaar in een wasbakje en er lag een handdoek bij.

    Een 'slijm slak' die zijn huisje zoekt
  5. Terugblikken met de peuters
    In de kring kan er teruggeblikt worden: 'Hoe hebben we slijm gemaakt? Was al het slijm hetzelfde? Wat lukte goed? Wat minder? ...

Kleuterinitiatief
Na een waarneming in de klas ontdekken de kinderen dat een slak erg slijmerig is, waarvoor dit dient, ... X begint te vertellen over het slijm dat hij gekregen heeft van tante Maria. Hij vindt het erg jammer dat het ondertussen al wat verhard is en vraagt zich af of je slijm kunt maken. 

Ouderparticipatie
Aan de ouders kan er gevraagd worden of zij samen met hun spruit op zoek willen gaan naar slakjes, zodat we deze kunnen bespreken en bekijken in de klas.
Indien kinderen slijm hebben thuis, kan de leerkracht aan de ouders vragen of ze dit kunnen meegeven aan hun kind zodat we dit eens kunnen bekijken in functie van ons onderzoek.

Taalontwikkeling
Bij deze activiteit heeft ook taal een vast plekje: de slak en de functie van het slijm worden besproken, handelingen worden besproken, materialen, ... Hierdoor wordt de woordenschat van kinderen uitgebreid.

donderdag 24 mei 2018

Cadeautje voor moederdag: zeepjes

Het was bijna Moederdag. De kleuters (derde kleuterklas) mochten kiezen wat ze wouden maken voor hun mama. Enkele kleuters wouden  een zeepje maken voor hun mama...

Benodigdheden:
  • zeepvlokken
  • ziplockzakjes
  • potjes
  • roerstokjes 
  • lepels
  • zeepkleurstof 
  • zeepgeurstof
  • verschillende soorten vloeibare zeep ( shampoo, douchegel, handzeep, verschillende merken)
  • eventueel vormpjes voor de zeepjes
Verloop:
  1. Brainstormen en Probleemstelling
    "Maar hoe maak je zo een zeepje?"

    Ook hier stelden we enkele eisen op:

    - je moet je handen er mee kunnen wassen en schone handen als resultaat hebben
    - het moet een leuk kleurtje hebben
    - het moet een leuk geurtje hebben
    - we moeten minstens één zeepje hebben dat we kunnen testen, de anderen zijn voor mama.

    We probeerden wel te brainstormen over manieren om tot zeep te komen, maar we kwamen al snel vast te zitten. We besloten daarom om dit op te zoeken op het internet.
    We vonden wel een stappenplan, maar dit was een beetje vaag...
    Er stonden namelijk geen hoeveelheden of tijden bij geschreven.
    Dit vonden de kleuters geen probleem, want we konden op die manier zelf zoeken naar de beste manier (en zijn hoeveelheden) om zeepjes te maken.

  2. Functioneel waarnemen van het materiaal

    We hadden een werktafel waarop de kommen en de vormpjes voor onze zeepjes lagen, en een materiaaltafel. Eerst overlopen we wat er allemaal staat. Er wordt uitleg gegeven waar nodig, soms door de andere kleuters.
    Er stond een 'Minion' zeep tussen de verschillende soorten zepen.
    De kleuters waren er van overtuigd dat de 'Minion' zeep de beste zou zijn.


    Ook stond de laptop open met de verschillende soorten stappenplannen die we gevonden hadden.

  3. Onderzoeken en ontwerpen

    In de filmpjes en stappenplannen deden ze de zeepvlokken in kleine zakjes dus dit deden we ook. Omdat de zakjes niet bleven staan, vroeg ik aan de kinderen hoe we ervoor kunnen zorgen dat ze wel blijven staan. De kindjes raadden aan om de zakjes in kleine potjes te zetten.

    Hier begonnen de kleuters met hun onderzoek:

    - hoeveel zeepvlokken
    - welke vloeibare zeep
    - de hoeveelheden
    - ...

    Als ze tevreden waren over hun zeepmengsel, vormden ze het in zeepjes.
    Dit deden ze door zelf te kneden, of het in een silicone vormpje te doen.

    Nu moest het een tijd lang drogen...  Hoelang wisten we niet, dit moesten we blijven checken.

  4. Evalueren en in gebruik nemen

    Bij sommige kleuters waren hun zeepjes droog na 2 dagen, bij anderen niet. Sommige zeepjes brokkelden meteen af, anderen niet.

    "Maar mijn handen zijn wel schoon juf".

    Sommige kleuters gingen terug aan de slag om hun zeepje te verbeteren. Hier kwamen we ook tot de conclusie dat we onze recepten beter hadden op geschreven, zo konden we nu weten wat werkte en wat niet...

Toen de zeepjes allemaal klaar waren, hadden ze het idee om zelf doosjes te maken voor de zeepjes zodat ze makkelijk mee konden naar huis, niet kapot konden gaan en zodat mama het nog niet kan zien...
En zo gingen we naar de volgende activiteit
'Zeepdoosjes ontwerpen'


Kleuterinitiatief
Hier konden de kleuters zelf kiezen wat ze wouden maken voor hun mama. Ze kregen bedenktijd tot na de speeltijd. Er kwamen veel leuke ideeën:
"Koekjes, kettingen, een poster/tekening, een mok, zeepjes, handtas, sleutelhangers".
De kleuters waren heel betrokken, want het was hun activiteit. Er waren klassikale brainstormen en in kleine groep ( alle kleuters die vb zeepjes wouden maken) konden de kleuters aan de slag gaan.

Ook werd er nagedacht over de planning: Wanneer maken we wat? Koekjes moeten als laatste want anders zijn ze misschien niet meer lekker tegen Moederdag, zeepjes maken leek veel werk dus dat deden we als eerste, een tekening maken en kettingen deden sommige kleuters zelfstandig,...

Zorgen voor structuur en overzicht was belangrijk. Er waren duidelijke afspraken, planningen, materiaal tafels, ... nodig.

Diversiteit
A. wou Afghaanse koekjes maken voor haar mama, want dat waren mama's favorieten. We vroegen het recept, jammer genoeg kon de mama niet langskomen in die periode. Toch hebben we heerlijke koekjes gemaakt.

Ouderparticipatie
We wouden het zoveel mogelijk geheim houden voor de mama's natuurlijk, maar toch probeerden we een ouder in te schakelen voor het maken van Afghaanse koekjes. Jammer genoeg kon A's mama niet. De mama was hier wel enthousiast over en gelukkig kregen we het recept. Ook kregen we enkele tips mee om ze zo goed mogelijk te doen slagen.

We vroegen ook de hulp van ouders bij het verzamelen van materiaal en bij het begeleiden van een groepje kinderen. Zo kregen we materiaal om te knutselen (zoals resten van zeep), en kwam er een oma in de klas om samen te naaien met kleuters die een handtas wouden maken voor hun mama.


Bronnen: 
http://juf-tatiana.blogspot.com/2010/08/zeepjes-maken.html
http://huisjetuintjedingetje.blogspot.com/2011/12/zeep-maken-met-kinderen.html
https://www.knutselidee.nl/nieuws/zeepmaken50.htm

woensdag 23 mei 2018

Limonade maken (video)

Hier hebben we een leuke activiteit gevonden: "Limonade maken"

In het filmpje horen we dat de juf veel vragen stelt aan de kleuters, wat de kleuters uitdaagt om verder na te denken. Let wel op met ja/neen vragen, hier hoor je de de kleuters ook gewoon "ja" of "neen" op antwoorden en daar stopt het.
"Is het spuitwater?" "Ja"

Wat zijn dan wel goede vragen?

  • Waarom ben jij aan het roeren?
  • Wat was jij aan het doen?
  • Waarom is het spuitwater/waarom niet?
  • Waarom moet het zo?
  • Weet je nog andere manieren om het te doen lukken?
  • ...
Wat is goed bij deze activiteit?

  • De juf stelt open vragen aan de kinderen
  • Ze laat de kinderen spuitwater proeven om aan te tonen dat er bubbeltjes in zitten
  • Ze laat de kinderen uittesten en proberen
  • ...

Ook horen we dat er minstens één ouder betrokken is bij deze activiteit. deze ouder heeft 'iets mee gebracht om spuitwater te maken'.

Bij het deel 'Het echte werk' is het leuk om te zien dat de juf de kleuters laat proberen. Op die manier stimuleert ze de kleuters opnieuw om verder te denken, een andere handeling uit te proberen. Hoe zou zoiets werken? De kleuters gaan in interactie met elkaar, werken samen, kijken hoe iets werkt en nemen over van elkaar.

Wanneer ze zien dat er sap vrij komt wanneer je hard duwt op de appelsien, gaan ze dit ook proberen en proberen ze het steeds te verbeteren.


Je kan vertrekken vanuit verschillende situaties.
  • een verhaaltje
  • limonade maken voor een feestje
  • de limonade is op
  • het is zo warm, ik wil limonade
  • ...